Harput! Üstün Evrensel Değerin Gerekçesi – Part 1

Harput, Türkiye’nin Doğu Anadolu bölgesinde Elazığ şehrinin 5 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. Tarihi şehir, Yukarı Fırat Havzası’nda sulu ve bereketli peyzajlara sahiptir. Önemli ticaret yolları üzerine kurulmuş bir yerleşim merkezidir.

Yeri

Kayalıklar üzerine korunaklı bir kale kenti olarak kurulan ve zamanla kaleden taşan Harput, eğitim kurumları ile bir kültür ve sanat kenti olarak öne çıkmıştır. XI. yüz yıla kadar çeşitli kültürlerle gelişmiş, Orta Asya Türklerinin getirdiği öz değerlerle çok zengin ve anlamlı bir yaşam tarzı getirmiştir.

Kültürel

Harput, kültürel unsurlar açısından oldukça zengindir. Halkın deneyimini yansıtan tarihi yapıları, gelenekleri, gelenek ve görenekleri, törenleri, türküleri ve folkloru, halk hekimliği, geleneksel el sanatları ve halk oyunlarıyla milli kültürümüzde kendine has özellikleri ile ölümsüz yerini almıştır.

Tarihi

Harput, Anadolu’nun ilk dönemden itibaren özellikle Urartulardan sonra Persler, Roma, Bizans, Selçuklular, Beylikler ve Osmanlılar olmak üzere önemli yerleşim merkezlerinden biri olmuştur. Bölgeye hâkim olan medeniyetin her geçen gün önemli bir kültürel miras olarak inşa ettiği anıtsal yapılardır.

Mayıs 2016’da kurulan; Harput iç kalesi, Roma Kaya mezarları, Meryem Ana Kilisesi, Harput Ulu Camii, Sare Hatun Camii. 2016 yılında kalenin 500 metre doğusunda yer almaktadır. 3. Bin yılın sonuna tarihlenen rölyef ile Harput’un merkezi yerleşim tarihi 4 bin yılı aşmıştı. Güncel tarihi kaynaklara göre Harput’un en eski sakinleri Doğu Anadolu’ya yerleşen Hurrilerdir. Telaşların ardından bölge Hitit egemenliğine girdi. Hititler döneminde Isuwa bölgesi olarak adlandırılmıştır. Hattuşaş dönemi I kitabesinde, Henzuta Şehri olarak anılan sitenin muhtemelen Harput olduğu fikri kabul edilmiştir. Hitit hâkimiyetinden sonra MÖ IX. 19. yüzyıldan itibaren Doğu Anadolu’da devlet kuran Urartulular, uzun süre Harput’ta hüküm sürmüşlerdir. Savaş, istila ve karışıklık dönemlerinde koruma ve savunma amacıyla için kurulmuştur. Sarp kayalıklarla çevrili bir sırt üzerinde bir kale yerleşimidir. Büyük bir kireçtaşı bloğundan oluşan doğal bir kale olarak da tanımlanabilir.

Harput’un bir diğer önemli kültürel varlığı da Harput Ulu Camii’dir. Bugün ibadet hala açık. 7 derecelik eğim açısına rağmen hareketsiz duran tuğla minareleri ile önemli bir eserdir.

Daha detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu